Mengsel-DOE (Mixture DOE) maken en analyseren

0. Bij een mengselexperiment is het onmogelijk om één ingrediënt onafhankelijk van de andere te wijzigen, omdat elke verhoging van het ene ingrediënt een overeenkomstige verlaging van ten minste één ander ingrediënt vereist om het vaste totaal te behouden.

Laatst beoordeeld

Belangrijkste conclusie

Create Mixture DoE genereert een proefopzet voor situaties waarin de onderzochte factoren ingrediëntproporties zijn die samen een vaste constante moeten vormen, doorgaans 100% of 1.0.

Op deze pagina
  1. Wat is Create Mixture DoE?
  2. Wanneer gebruikt u Create Mixture DoE?
  3. Richtlijnen voor correct gebruik van Create Mixture DoE
  4. Alternatieven: wanneer u geen Create Mixture DoE gebruikt
  5. Wat is Analyse Mixture DoE?
  6. Wanneer gebruikt u Analyse Mixture DoE?
  7. Richtlijnen voor correct gebruik van Analyse Mixture DoE
  8. Alternatieven: wanneer u geen Analyse Mixture DoE gebruikt
  9. Voorbeeld van Create & Analyse Mixture DoE
  10. Zo voert u Create & Analyse Mixture DoE uit

Wat is Create Mixture DoE?

Create Mixture DoE genereert een proefopzet voor situaties waarin de onderzochte factoren ingrediëntproporties zijn die samen een vaste constante moeten vormen, doorgaans 100% of 1.0. Bij een mengselexperiment is het onmogelijk om één ingrediënt onafhankelijk van de andere te wijzigen, omdat elke verhoging van het ene ingrediënt een overeenkomstige verlaging van ten minste één ander ingrediënt vereist om het vaste totaal te behouden.

Standaard factoriële proefopzetten kunnen met deze beperking niet omgaan. Mengselontwerpen gebruiken gespecialiseerde ontwerpstructuren (Simplex Lattice, Simplex Centroid of Extreme Vertices) die de haalbare ingrediëntruimte correct verkennen en ontwerppunten opleveren die bij elke run aan de mengselbeperking voldoen.

Eenvoudige definitie: De ontwerpplanningsstap voor recept- en formuleringsexperimenten: het genereren van een gestructureerde reeks ingrediëntcombinaties die altijd optellen tot het vereiste totaal, zodat u het ideale mengsel kunt vinden dat de productprestaties optimaliseert.

Wanneer gebruikt u Create Mixture DoE?

  • Gebruik het wanneer factoren ingrediëntproporties zijn die samen een vaste constante moeten vormen , zoals een verfformulering, een voedselrecept, een farmaceutische samenstelling of een chemisch mengsel.
  • Gebruik het wanneer u wilt begrijpen hoe het wijzigen van de relatieve proporties van ingrediënten de productkwaliteit, de prestaties of de eigenschappen beïnvloedt.
  • Gebruik het wanneer ingrediënten boven- en ondergrenzen hebben, bijvoorbeeld wanneer één component ten minste 15% maar niet meer dan 50% van het mengsel moet uitmaken.
  • Gebruik het wanneer procesvariabelen zoals mengsnelheid of temperatuur naast de mengselcomponenten ook de respons beïnvloeden.

Richtlijnen voor correct gebruik van Create Mixture DoE

  • Zorg ervoor dat alle ingrediëntproporties bij elke experimentele run exact optellen tot het gedefinieerde totaal . Afwijkingen van de beperking leveren ongeldige gegevens op.
  • Stel realistische boven- en ondergrenzen voor elk ingrediënt in voordat u het ontwerptype kiest. Onhaalbare of te strakke beperkingen kunnen een lege of onpraktische experimentele ruimte opleveren.
  • Gebruik Extreme Vertices wanneer er beperkingen op ingrediënten gelden en Simplex Lattice of Centroid alleen wanneer de volledige onbeperkte ruimte toegankelijk is.
  • Bereid mengsels zo nauwkeurig mogelijk voor. Kleine fouten in de ingrediëntproporties stapelen zich over de runs op en verminderen de betrouwbaarheid van het model.
  • Randomiseer de volgorde van het bereiden en testen van mengsels om systematische bias door de meetvolgorde, drift van apparatuur of effecten van analisten te voorkomen.

Alternatieven: wanneer u geen Create Mixture DoE gebruikt

  • Als de factoren onafhankelijke procesvariabelen zijn en geen proporties die optellen tot een constante, gebruik dan Factorieel DOE maken en analyseren of Definitief screeningontwerp maken en analyseren
  • Als de factoren zowel mengselcomponenten als procesvariabelen omvatten maar u deze afzonderlijk wilt analyseren, ontwerp dan eerst de mengsel- en procescomponenten onafhankelijk van elkaar voordat u ze combineert.

Wat is Analyse Mixture DoE?

Analyse Mixture DoE past een gespecialiseerd mengselregressiemodel, een Scheffé-polynoom, toe op de responsgegevens die uit een mengselexperiment zijn verzameld. In tegenstelling tot standaardregressie houden mengselmodellen correct rekening met de beperking dat alle ingrediëntproporties samen een constante vormen, en schatten ze hoe afzonderlijke ingrediënten en hun tweetallige of hogere-ordecombinaties de respons beïnvloeden.

De analyse bepaalt welke ingrediënten en mengselinteracties significant zijn, levert contourplots en traceplots om het responsoppervlak over de mengselruimte te visualiseren, en genereert het aangepaste model dat nodig is om de Response Optimizer uit te voeren voor het vinden van het ideale mengsel.

Wanneer gebruikt u Analyse Mixture DoE?

  • Gebruik het na afloop van een mengselontwerpexperiment en na het vastleggen van alle responsmetingen van de bereide mengsels.
  • Gebruik het om vast te stellen welke ingrediënten en ingrediëntcombinaties de respons significant beïnvloeden.
  • Gebruik het om het responsoppervlak over de mengselruimte te visualiseren met contourplots die tonen waar in de mengselruimte de beste en slechtste responsen liggen.
  • Gebruik het om het voorspellende model te bouwen dat in de Response Optimizer wordt gebruikt voor het vinden van de optimale mengselformulering.

Richtlijnen voor correct gebruik van Analyse Mixture DoE

  • Begin met het eenvoudigste wetenschappelijk redelijke model : eerst Linear, daarna Quadratic als mengseleffecten worden verwacht, en Special Cubic alleen als sterke synergieën tussen drie componenten worden vermoed.
  • Controleer de residuplots grondig voordat u resultaten interpreteert. Een model met niet-willekeurige residuen mag niet worden gebruikt om mengselformuleringen te optimaliseren.
  • Gebruik R-kwadraat en gecorrigeerde R-kwadraat om de modelaanpassing te beoordelen. Een goed mengselmodel haalt voor een betekenisvolle respons doorgaans een R-kwadraat boven 0.80.
  • Valideer het beste mengsel dat het model aanwijst met onafhankelijke bevestigingsmengsels voordat u naar productie gaat. Verifieer voorspellingen altijd experimenteel.
  • Controleer wanneer procesvariabelen zijn opgenomen zowel de mengselstermen als de procesvariabelentermen op significantie en vereenvoudig de ene niet ten koste van de andere.

Alternatieven: wanneer u geen Analyse Mixture DoE gebruikt

  • Als de gegevens afkomstig zijn van een standaard factorieel experiment en niet van een mengselontwerp, gebruik dan Factorieel DOE maken en analyseren in plaats daarvan. Scheffé-modellen zijn niet geschikt voor onbeperkte factoriële gegevens.
  • Als de respons binair of categorischis, gebruik dan een logistische regressiebenadering in plaats van een standaard mengselmodel.

Voorbeeld van Create & Analyse Mixture DoE

De volgende stappen:

  1. Voer de benodigde gegevens in het rechterpaneel Design & Analysis Inputs in.
Create & Analyse Mixture DoE — figure 1

2. Analyseer de gegevens nu in Zometric Statistical Software op https://statsai.zometric.com/.

3. Om Create & Analyse Mixture DoE te vinden, kiest u Statistical module> DOE>Create & Analyse Mixture DoE.

4. Klik op Step 1. In het linkerpaneel onder Designed Experiments & Resultswordt de mengselontwerpmatrix gegenereerd. Voeg de responsvariabelen (uitkomsten) als nieuwe kolommen toe aan het einde van de mengselontwerpmatrix.

5. Zoek in het rechterpaneel onder Design & Analysis Inputsde optie Responses op. Selecteer de nieuw toegevoegde uitkomstkolommen om ze als responsvariabelen te definiëren.

6. Selecteer de vereiste interaction terms op basis van de experimentele eisen

7. Klik op Step 2 om de analyse van het ontworpen experiment uit te voeren.

Create & Analyse Mixture DoE — figure 2

8. Na gebruik van de bovengenoemde tool wordt de uitvoer als volgt weergegeven:

Create & Analyse Mixture DoE — figure 3Create & Analyse Mixture DoE — figure 4

Zo voert u Create & Analyse Mixture DoE uit

De handleiding is als volgt:

  1. Meld u aan bij Zometric Statistical Software op https://statsai.zometric.com/
  2. Kies op de startpagina Statistical Tool> DOE>Create & Analyse Mixture DoE.
  3. Werk vervolgens de gegevens handmatig bij, of kopieer (Ctrl+C) de gegevens volledig uit een Excel-blad of plak (Ctrl+V) ze.
  4. Vul vervolgens de vereiste opties in.
  5. Klik op Step 1. In het linkerpaneel onder Designed Experiments & Resultswordt de mengselontwerpmatrix gegenereerd. Voeg de responsvariabelen (uitkomsten) als nieuwe kolommen toe aan het einde van de mengselontwerpmatrix.
  6. Zoek in het rechterpaneel onder Design & Analysis Inputsde optie Responses op. Selecteer de nieuw toegevoegde uitkomstkolommen om ze als responsvariabelen te definiëren.
  7. Selecteer de vereiste interaction terms op basis van de experimentele eisen
  8. Klik op Step 2 om de analyse van het ontworpen experiment uit te voeren.

Op het dashboard van Create & Analyse Mixture DoE is het venster in twee delen verdeeld.

Create & Analyse Mixture DoE — figure 5

Links bevindt zich Designed Experiments & Results. Hier wordt de proefopzet gegenereerd.

Rechts staan de volgende opties:

  • Component Variable Table: Hier definieert u elk ingrediënt van uw mengsel. Elke rij vertegenwoordigt één component van het mengsel en elke kolom legt een specifieke eigenschap van dat ingrediënt vast.
    • Name: De naam die u aan elk ingrediënt geeft, zoals Water, Resin, Hardener of Pigment. Gebruik een duidelijke, beschrijvende naam zodat het ontwerpwerkblad en de uitvoergrafieken gemakkelijk te lezen en te interpreteren zijn.
    • Low / High: Het minimum- en maximumniveau waarop deze variabele wordt getest (standaard 0 en 1 voor gecodeerde waarden)
      • Sum of lower bounds must be less than 1.0 — Als de minimaal vereiste hoeveelheid van alle ingrediënten samen al meer dan 100% bedraagt, bestaat er geen geldig mengsel en kan het ontwerp niet worden gegenereerd. Als u bijvoorbeeld drie ingrediënten hebt met elk een ondergrens van 0.40, bedragen alleen al de minima samen 1.20, wat onmogelijk is.
      • Sum of upper bounds must be greater than 1.0 — Als de maximaal toegestane hoeveelheid van alle ingrediënten samen minder dan 100% bedraagt, kan opnieuw geen geldig mengsel worden samengesteld. Als drie ingrediënten bijvoorbeeld elk een bovengrens van 0.30 hebben, bedragen de maxima samen slechts 0.90, waardoor de resterende 0.10 onmogelijk kan worden opgevuld.
  • Process Variable Table (Optional): Als het experiment naast de mengselcomponenten ook onafhankelijke procesomstandigheden omvat, zoals mengtijd, verwerkingstemperatuur of uithardingsdruk, definieert u die variabelen hier. De tool combineert het mengselontwerp met een factoriële structuur voor de procesvariabelen en maakt zo een gecombineerd mengsel-procesontwerp dat zowel de mengseleffecten van ingrediënten als de procesinvloeden tegelijk schat. Dit gedeelte hoeft alleen te worden ingevuld als uw experiment naast de mengselingrediënten ook onafhankelijke procesomstandigheden omvat, zoals mengsnelheid, temperatuur, uithardingstijd of druk. Elke procesvariabele vereist drie invoeren:
    Als uw experiment alleen ingrediëntproporties omvat en geen procesomstandigheden, laat dit gedeelte dan volledig leeg en ga direct verder met de selectie van het ontwerptype hieronder.
    • Name — een betekenisvolle naam voor de variabele (bijv. Temperature, Speed)
    • Low / High — het minimum- en maximumniveau waarop deze variabele wordt getest (standaard −1 en +1 voor gecodeerde waarden)
  • Factorial Design: Wanneer procesvariabelen worden toegevoegd, bepaalt deze keuzelijst welk deel van alle mogelijke combinaties van procesvariabelen daadwerkelijk wordt getest. De beschikbare opties hangen volledig af van het aantal procesvariabelen dat u hebt ingevoerd . De tool past de keuzelijst automatisch aan zodat alleen de fracties worden getoond die statistisch geldig zijn voor uw aantal variabelen.
    Zo verschijnen de opties, afhankelijk van het aantal ingevoerde procesvariabelen:
    Ingevoerde procesvariabelenBeschikbare Factorial Design-opties
    1 variabele
    Alleen Full factorial
    2 variabelen
    Alleen Full factorial
    3 variabelen
    Full factorial, Half factorial
    4 variabelen
    Full factorial, Half factorial
    5 variabelen
    Full factorial, Half factorial, Quarter factorial
    6 variabelen
    Full factorial, Half factorial, Quarter factorial, Eighth factorial
    7 variabelen
    Full factorial, Half factorial, Quarter factorial, Eighth factorial, Sixteenth factorial
    Waarom gebeurt dit?
    Fractionele factoriële proefopzetten zijn alleen statistisch zinvol wanneer er genoeg variabelen zijn om een splitsing te rechtvaardigen. Bij 1 of 2 procesvariabelen telt een volledige factoriële opzet slechts 2 of 4 runs; er valt dan niets zinvols te fractioneren. Naarmate het aantal variabelen groeit, komen er meer fracties beschikbaar, omdat er genoeg factorcombinaties zijn om te splitsen zonder belangrijke informatie te verliezen.
    Wat elke Factorial Design-optie betekent
    • Full Factorial: Test elke mogelijke combinatie van niveaus van de procesvariabelen. Bij 3 procesvariabelen met elk 2 niveaus zijn dat 8 runs. Geeft volledige informatie over alle hoofdeffecten en interacties. Altijd beschikbaar, ongeacht het aantal variabelen.
    • Half Factorial: Test de helft van alle mogelijke combinaties (fractie = 1/2). Vermindert het aantal runs met 50% ten opzichte van een volledige factoriële opzet. Sommige tweefactorinteracties raken verward (confounded) met hoofdeffecten. Beschikbaar vanaf 3 variabelen.
    • Quarter Factorial: Test een kwart van alle mogelijke combinaties (fractie = 1/4). Vermindert het aantal runs met 75%. Er treedt meer verwarring (confounding) op, maar hoofdeffecten blijven schatbaar. Beschikbaar vanaf 5 variabelen.
    • Eighth Factorial: Test een achtste van alle mogelijke combinaties (fractie = 1/8). Zeer compact; vooral nuttig voor een eerste screening wanneer er veel procesvariabelen zijn en het aantal runs minimaal moet blijven. Beschikbaar vanaf 6 variabelen.
    • Sixteenth Factorial: Test een zestiende van alle mogelijke combinaties (fractie = 1/16). De sterkste reductie die beschikbaar is. Doorgaans kunnen alleen hoofdeffecten zuiver worden geschat; interacties zijn sterk verward (confounded). Alleen beschikbaar wanneer 7 of meer procesvariabelen zijn ingevoerd.
  • Type Of Designs:
    • Simplex Lattice: Plaatst ontwerppunten op regelmatig gespreide proporties over de mengselsimplex, inclusief zuivere componenten, binaire mengsels, ternaire mengsels enzovoort, afhankelijk van de gekozen graad. Hoe hoger de graad, hoe meer ontwerppunten er zijn en hoe complexer het mengselmodel dat kan worden aangepast. Het meest geschikt om de volledige mengselruimte zonder ingrediëntbeperkingen te bestuderen.
      • Lattice Degree: Bepaalt hoeveel proportiewaarden (van 0 tot 1) elk ingrediënt kan aannemen, en daarmee de complexiteit van het ontwerp en het model dat u kunt aanpassen.
        • Degree 2 — Waarden: 0, ½, 1. Past een kwadratisch model aan. Het meest geschikt voor eerste onderzoeken waarbij tweetallige mengseleffecten het belangrijkst zijn.
        • Degree 3 — Waarden: 0, ⅓, ⅔, 1. Past een speciaal kubisch model aan. Gebruik dit wanneer interacties tussen drie componenten worden vermoed.
        • Degree 4 — Waarden: 0, ¼, ½, ¾, 1. Past een vierdegraads model aan. Alleen voor bevestigde, sterk niet-lineaire menging; zelden nodig.
      • Axial Points: Liggen halverwege tussen de zuivere hoek van elke component en het zwaartepunt (centroid), met één ingrediënt hoog en de rest gelijk verdeeld.
        • Include when: u Degree 2 gebruikt met 3–5 componenten, zuivere hoeken niet haalbaar zijn, of u betere voorspellingen in het centroidgebied nodig hebt.
        • Exclude when: u het aantal runs wilt minimaliseren, al op Degree 3/4 zit, 6+ componenten gebruikt, of strakke beperkingen axiale punten onhaalbaar maken (gebruik dan Extreme Vertices).
    • Simplex Centroid: Bevat ontwerppunten op de hoeken van de zuivere componenten, op de middelpunten van elk binair mengsel, op het zwaartepunt van elk ternair mengsel en op het zwaartepunt van het gehele mengsel. Dit ontwerp biedt goede dekking van de hele mengselruimte en ondersteunt het aanpassen van modellen die vastleggen hoe paren en groepen ingrediënten op elkaar inwerken. Het best te gebruiken wanneer er geen ingrediëntbeperkingen zijn.
      • Axial Points: Liggen halverwege tussen de zuivere hoek van elke component en het zwaartepunt (centroid), met één ingrediënt hoog en de rest gelijk verdeeld.
        • Include when: u Degree 2 gebruikt met 3–5 componenten, zuivere hoeken niet haalbaar zijn, of u betere voorspellingen in het centroidgebied nodig hebt.
        • Exclude when: u het aantal runs wilt minimaliseren, al op Degree 3/4 zit, 6+ componenten gebruikt, of strakke beperkingen axiale punten onhaalbaar maken (gebruik dan Extreme Vertices).
    • Extreme Vertices: Wordt gebruikt wanneer een of meer ingrediënten boven- of ondergrenzen hebben die het haalbare mengselgebied beperken tot een deelruimte van de volledige simplex. De ontwerppunten liggen op de hoeken (vertices), de middelpunten van de randen en het zwaartepunt van dit beperkte haalbare gebied, zodat het experiment alleen praktisch haalbare mengsels verkent. Dit is de juiste keuze wanneer er ingrediëntbeperkingen zijn.
    • Responses: Voer de naam en eenheid in van elke uitvoervariabele die aan de bereide mengsels wordt gemeten, zoals viscositeit, hardheid, opbrengst of houdbaarheid. Meerdere responsen kunnen aan dezelfde reeks experimentele mengsels worden vastgelegd, zodat meerdere producteigenschappen tegelijk kunnen worden geoptimaliseerd op basis van één experiment.
    • Select Terms: Kies welke mengselmodeltermen in de uiteindelijke analyse worden opgenomen. Veelvoorkomende keuzes zijn Linear (eerste-ordemenging) en Quadratic (tweetallige mengselinteracties). Begin met het eenvoudigste wetenschappelijk redelijke model en breid alleen uit als de gegevens dat ondersteunen.

Veelgestelde vragen

Wat is een mengselontwerp?

Een mengselontwerp is een experiment waarin de factoren ingrediëntproporties zijn die samen een vast totaal moeten vormen, doorgaans 100% of 1.0, zoals bij een verfformulering, een voedselrecept, een farmaceutische samenstelling of een chemisch mengsel. Omdat het verhogen van het ene ingrediënt het verlagen van een ander betekent, kunnen standaard factoriële proefopzetten met deze beperking niet omgaan.

Welk mengselontwerp kiest u?

Simplex lattice plaatst punten op regelmatig gespreide proporties, waarbij de lattice-graad (2, 3 of 4) bepaalt welk model u kunt aanpassen. Simplex centroid gebruikt zuivere componenten, binaire middelpunten, ternaire zwaartepunten en het algehele zwaartepunt. Beide zijn geschikt voor de volledige, onbeperkte mengselruimte. Gebruik extreme vertices wanneer ingrediënten boven- of ondergrenzen hebben die het haalbare gebied beperken.

Welk model wordt gebruikt om een mengselexperiment te analyseren?

De analyse past een Scheffé-polynoom aan, dat rekening houdt met de beperking dat proporties optellen tot een constante en schat hoe afzonderlijke ingrediënten en hun mengselcombinaties de respons beïnvloeden. Begin met het eenvoudigste redelijke model: lineair, daarna kwadratisch als mengseleffecten worden verwacht, en speciaal kubisch alleen als sterke synergieën tussen drie componenten worden vermoed.

Aan welke beperkingen moeten de componentgrenzen voldoen?

De som van de ondergrenzen moet kleiner zijn dan 1.0 en de som van de bovengrenzen moet groter zijn dan 1.0, anders bestaat er geen geldig mengsel. Drie ingrediënten met elk een ondergrens van 0.40 tellen bijvoorbeeld op tot 1.20, wat onmogelijk is. Procesvariabelen zoals temperatuur kunnen worden toegevoegd en worden in een factoriële structuur met het mengselontwerp gecombineerd.