Eénsteekproef-equivalentietoets
De eénsteekproef-equivalentietoets controleert of een gemiddelde dicht genoeg bij een streefwaarde ligt, binnen vooraf vastgestelde grenzen, zoals een potentie binnen plus of min 5% van de labelclaim. De toets voert twee eenzijdige t-toetsen uit; equivalentie wordt vastgesteld wanneer beide p-waarden onder alfa liggen. Hij veronderstelt onafhankelijke, ongeveer normaal verdeelde gegevens. De uitvoer bevat beschrijvende statistieken, het betrouwbaarheidsinterval voor equivalentie, de testtabel en een equivalentieplot.
Laatst beoordeeld
Belangrijkste conclusie
De eénsteekproef-equivalentietoets gebruikt twee eenzijdige t-toetsen (TOST) om te tonen of een steekproefgemiddelde binnen vooraf bepaalde grenzen van een streefwaarde ligt: positief bewijs dat het verschil te klein is om ertoe te doen.
Op deze pagina
Doel
De eénsteekproef-equivalentietoets toont of het gemiddelde van een steekproef dicht genoeg bij een streefwaarde ligt, binnen grenzen die u vooraf vaststelt. Een 1-steekproef-t-toets kan alleen zeggen of het gemiddelde van de streefwaarde verschilt; een niet-significante t-toets bewijst niet dat het gemiddelde op de streefwaarde ligt. De equivalentietoets draait de vraag om: de nulhypothese is dat het gemiddelde buiten de grenzen ligt, dus een significant resultaat is positief bewijs dat het verschil te klein is om ertoe te doen. Gebruik de toets voor vragen zoals of de gemiddelde potentie van een partij binnen ±5% van de labelclaim ligt, of of een procesgemiddelde binnen een overeengekomen band rond nominaal ligt.
Belangrijkste mogelijkheden
- Twee eenzijdige toetsen (TOST) voor Lower limit < test mean − target < upper limit, met het betrouwbaarheidsinterval voor equivalentie.
- Eenzijdige alternatieven: verschil boven de ondergrens, verschil onder de bovengrens, of testgemiddelde boven of onder de streefwaarde.
- Grenzen in de eenheden van de gegevens, of als fracties van de streefwaarde (Multiply by target).
- Keuze tussen het interval dat het midden van de grenzen omvat en het gewone interval van 100(1 − 2α)%.
- Conclusie in gewone taal onder de interval- en testtabellen.
- Equivalentieplot, histogram, boxplot (met een lijst van uitschieters) en plot van individuele waarden.
Statistische methoden
Uit de n waarden berekent de tool het gemiddelde x̄, de standaardafwijking s en de standaardfout SE = s / √n. Het verschil is D = x̄ − streefwaarde. Voor het standaardalternatief worden twee eenzijdige t-toetsen uitgevoerd met n − 1 vrijheidsgraden: t₁ = (D − ondergrens) / SE toetst de nulhypothese D ≤ ondergrens (p-waarde uit de bovenste staart) en t₂ = (D − bovengrens) / SE toetst D ≥ bovengrens (p-waarde uit de onderste staart). Equivalentie wordt vastgesteld wanneer beide p-waarden onder α liggen, wat hetzelfde is als dat de grootste van de twee onder α ligt.
Het betrouwbaarheidsinterval voor equivalentie begint bij D ± t(1 − α; n − 1)·SE en wordt, indien nodig, uitgerekt zodat het het midden van de twee grenzen omvat (nul bij symmetrische grenzen); het niveau is 100(1 − α)%, zoals in Minitab. Equivalentie wordt vastgesteld wanneer dit interval binnen het equivalentie-interval ligt. Met Use 100(1 − 2α)% CI aangevinkt wordt in plaats daarvan het gewone interval D ± t(1 − α; n − 1)·SE getoond, gelabeld als interval van 100(1 − 2α)%. De eenzijdige alternatieven gebruiken één t-toets en een eenzijdige betrouwbaarheidsgrens: testgemiddelde − streefwaarde > ondergrens, testgemiddelde − streefwaarde < bovengrens, of, voor Test mean > target en Test mean < target, een grens van nul (een superioriteits- of inferioriteitstoets). Met Multiply by target worden de ingevoerde grenzen vermenigvuldigd met de streefwaarde, zodat 0.05 staat voor 5% van de streefwaarde.
De toets veronderstelt onafhankelijke waarden uit een ongeveer normale populatie; bij 20 of meer waarden heeft matige scheefheid weinig effect. Kies de grenzen op basis van technische of regelgevende behoeften voordat u de gegevens bekijkt. Equivalentie gaat over het gemiddelde: het zegt niet dat elke eenheid binnen de grenzen valt.
Invoervelden en opties
Veld | Beschrijving |
Sample | Verplicht. Numerieke kolom met de metingen; lege cellen worden genegeerd. |
Target | De waarde waarmee het steekproefgemiddelde wordt vergeleken, bijv. een nominale waarde of labelclaim. Standaard 0. |
Alpha | Significantieniveau, standaard 0.05. |
Alternative hypothesis | Lower limit < test mean − target < upper limit (standaard, equivalentie), test mean − target > lower limit, test mean − target < upper limit, Test mean > target of Test mean < target. |
Lower Limit / Upper Limit | Verplicht. De equivalentiegrenzen voor testgemiddelde − streefwaarde; de ondergrens moet onder de bovengrens liggen. |
Boxplot of Sample / Histogram of Sample / Equivalence plot / Individual value plot | Te tekenen grafieken. Standaard is alleen Equivalence plot aangevinkt. De boxplot voegt ook een lijst toe van uitschieters voorbij 1.5 × IQR. |
Multiply by target | Standaard uit. De grenzen zijn fracties van de streefwaarde, bijv. −0.05 en 0.05 voor ±5%. |
Use 100(1 − 2α)% CI | Standaard uit. Toont het gewone interval van 100(1 − 2α)% in plaats van het interval dat het midden van de grenzen omvat. |
Data Options: Subset (optional) | Exclude matching rows (standaard) of Include only matching rows, op basis van rijnummers (bijv. 3,7,12-15) en/of een voorwaarde. |

Figuur 1 — Opties voor het voorbeeld: Test_Potency_pct tegen een streefwaarde van 100 met equivalentiegrenzen −5 en 5.
Beschrijving van de uitvoer
- Method — het geteste verschil: steekproefgemiddelde − referentiewaarde (streefwaarde).
- Descriptive statistics — N, Mean, StDev en SE Mean.
- Difference table — Difference, StDev, SE, het 95% CI for Equivalence en het Equivalence Interval, met een opmerking of het BI binnen het equivalentie-interval ligt.
- Hypotheses — de nul- en alternatieve hypothese en het significantieniveau.
- Test table — DF, T-Value en P-Value voor elke eenzijdige toets, met een opmerking die de grootste p-waarde geeft en of equivalentie kan worden vastgesteld.
- Equivalence Test: Mean − <target> — het betrouwbaarheidsinterval tegen de onderste (LEL) en bovenste (UEL) equivalentiegrens.
- Histogram of Sample, Boxplot of Sample en Individual Value Plot of Sample, indien aangevinkt.
- PDF-export via Download.

Figuur 2 — Het 95% BI voor equivalentie, −1.339 tot 0, ligt ruim binnen de grenzen −5 tot 5, en beide eenzijdige toetsen geven p < 0.001.
Uitgewerkt voorbeeld
Een tablet claimt op het label een potentie van 100% en een partij is aanvaardbaar als de ware gemiddelde potentie binnen ±5% van de claim ligt. Het kwaliteitslaboratorium bepaalt de potentie van 30 tabletten. Sample = Test_Potency_pct, Target = 100, Alpha = 0.05, het standaard equivalentie-alternatief, Lower Limit = −5 en Upper Limit = 5.
De gemiddelde potentie is 99.3153% met een standaardafwijking van 2.109 en een standaardfout van 0.3851; de tabletten liggen tussen 95.19 en 103.86%. Het verschil met de streefwaarde is −0.6847. De toets tegen de ondergrens geeft t = 11.21 en de toets tegen de bovengrens t = −14.76, beide met 29 vrijheidsgraden en p < 0.001. Het 95% BI voor equivalentie is −1.339 tot 0 (uitgerekt zodat het 0 omvat), ruim binnen −5 tot 5, dus de pagina meldt dat equivalentie kan worden vastgesteld: het gemiddelde van de partij ligt aantoonbaar binnen ±5% van de labelclaim.
De breedte van de grenzen doet ertoe. Met strakkere grenzen van −1 en 1 geeft de toets tegen de ondergrens t = 0.82 en p = 0.21, dus equivalentie kan niet worden vastgesteld, ook al ligt het gemiddelde slechts 0.68 onder de streefwaarde: met deze steekproefomvang en spreiding kunnen de gegevens een gemiddelde dat 1% te laag ligt niet uitsluiten. Als alleen een lage potentie een zorg is, geeft het alternatief test mean − target > lower limit met een ondergrens van −5 één toets met p < 0.001 en een onderste 95%-grens van −1.339.
Veelgestelde vragen
Wat is een eénsteekproef-equivalentietoets?
Een eénsteekproef-equivalentietoets toont of het gemiddelde van een steekproef dicht genoeg bij een streefwaarde ligt, binnen vooraf vastgestelde grenzen. De nulhypothese is dat het gemiddelde buiten de grenzen ligt, dus een significant resultaat is positief bewijs dat het verschil te klein is om ertoe te doen. De toets gebruikt twee eenzijdige t-toetsen, bekend als TOST.
Wat is het verschil tussen een equivalentietoets en een 1-steekproef-t-toets?
Een 1-steekproef-t-toets kan alleen zeggen of het gemiddelde van de streefwaarde verschilt; een niet-significante t-toets bewijst niet dat het gemiddelde op de streefwaarde ligt. De equivalentietoets keert de vraag om en toetst of het verschil binnen de equivalentiegrenzen ligt, zodat een significant resultaat de bewering ondersteunt dat het gemiddelde op de streefwaarde ligt.
Hoe interpreteert u een eénsteekproef-equivalentietoets?
Equivalentie wordt vastgesteld wanneer beide eenzijdige p-waarden onder alfa liggen, wat hetzelfde is als dat de grootste p-waarde onder alfa ligt, en wanneer het betrouwbaarheidsinterval voor equivalentie binnen het equivalentie-interval ligt. Equivalentie betreft alleen het gemiddelde; zij toont niet aan dat elke eenheid binnen de grenzen valt.
Wat zijn de aannames van de eénsteekproef-equivalentietoets?
De toets veronderstelt onafhankelijke waarden uit een ongeveer normale populatie; bij 20 of meer waarden heeft matige scheefheid weinig effect. Kies de equivalentiegrenzen op basis van technische of regelgevende behoeften voordat u de gegevens bekijkt, omdat de breedte van de grenzen sterk bepaalt of equivalentie kan worden vastgesteld.
