Aanvullende mogelijkheden in de Cilinderplaat 5+1-bioassay
Twee optionele instellingen breiden de cilinderplaat 5+1-assay uit, die de potentie schat ten opzichte van een standaardcurve met vijf concentraties volgens de gecorrigeerde-gemiddeldemethode. Replicatensets beoordelen elke onafhankelijke bepaling afzonderlijk en combineren ze daarna op de logschaal met een op t gebaseerd betrouwbaarheidsinterval en een %RSD-controle (Pass/Fail). De nominale referentiedosis rapporteert de relatieve potentie ten opzichte van de labelwaarde, terwijl de curve verankerd blijft op de werkelijke dosis.
Laatst beoordeeld
Belangrijkste conclusie
Met de add-ons voor de cilinderplaat 5+1-assay beoordeelt u een monster als meerdere onafhankelijke replicatensets met %RSD-controle en rapporteert u de potentie tegen een nominale referentiedosis; de curve gebruikt de werkelijke dosis.
Op deze pagina
- Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test
- 1. Onafhankelijke replicatensets
- Wat het doet
- Regelgevende en statistische achtergrond
- De wiskunde
- Redenering: waarom deze instelling bestaat en wanneer u haar gebruikt
- Wat verandert er in de uitvoer en wat niet
- Waar vindt u deze mogelijkheid
- Verificatie (controle van interne consistentie)
- Referenties:
- 2. Nominale versus werkelijke referentiedosis
- Wat het doet
- Regelgevende en statistische achtergrond
- De wiskunde
- Redenering: waarom deze instelling bestaat en wanneer u haar gebruikt
- Wat verandert er in de uitvoer en wat niet
- Waar vindt u deze mogelijkheid
- Verificatie (controle van interne consistentie)
- Referenties:
Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test
Behandelde mogelijkheden: onafhankelijke replicatensets (kolom "Replicate") en nominale versus werkelijke referentiedosis ("Nominal Reference Dose")
Deze tool schat de potentie van een test-/onbekend monster ten opzichte van een standaardcurve met vijf concentraties, volgens de klassieke methode van het "gecorrigeerde gemiddelde" voor microbiologische assays met cilinderplaten (remmingszone). Er zijn twee optionele instellingen die uitbreiden hoe de monsterzijde van één assayrun kan worden verwerkt; beide komen in dit document aan bod. In tegenstelling tot de foutterm-opties die voor de andere bioassay-tools zijn gedocumenteerd, zijn deze twee instellingen niet toegevoegd om een afwijking ten opzichte van een specifiek gepubliceerd voorbeeld te verklaren. Het zijn functionele uitbreidingen van de basismethode, hier getoetst aan de richtlijnen van USP <81> en aan interne consistentie, en niet aan één extern uitgewerkt voorbeeld.
1. Onafhankelijke replicatensets
Wat het doet
Standaard behandelt de tool alle putjes van hetzelfde monster/onbekende preparaat binnen één assayrun als één samengevoegde set: één gecorrigeerd gemiddelde, één geïnterpoleerde concentratie, één waarde voor de relatieve potentie. Met de optionele instelling voor replicatensets kan een monster daarentegen worden bereid en uitgeplaat als meerdere onafhankelijke fysieke bepalingen binnen dezelfde run, elk met eigen platen en eigen correctie via de referentieputjes. De tool berekent dan voor elk van die bepalingen afzonderlijk een gecorrigeerd gemiddelde, een geïnterpoleerde concentratie en een relatieve potentie, allemaal tegen dezelfde gedeelde standaardcurve die één keer is gefit op de eigen platen van de standaard.
De onafhankelijke resultaten per bepaling worden vervolgens gecombineerd tot één gemiddelde relatieve potentie en geschatte potentie voor het monster, samen met een betrouwbaarheidsinterval dat is opgebouwd uit de spreiding tussen de bepalingen zelf, en een geschiktheidscontrole op %RSD (relatieve standaardafwijking) die die spreiding met een grens vergelijkt.
Regelgevende en statistische achtergrond
United States Pharmacopeia, General Chapter <81> — "Antibiotics — Microbial Assays" en de algemene praktijk voor microbiologische assays vragen waar mogelijk om meer dan één onafhankelijke bepaling van de potentie van een onbekend monster binnen één assayrun. Een enkele samengevoegde set kan namelijk geen onderscheid maken tussen gewone ruis van putje tot putje (die al in het eigen betrouwbaarheidsinterval van de basismethode zit) en een afzonderlijke, grotere bron van variabiliteit die alleen zichtbaar wordt tussen onafhankelijk bereide plaatsets, bijvoorbeeld kleine verschillen bij afzonderlijke verdunningen, verschillende agargietingen of platen die op verschillende posities zijn geïncubeerd. Een %RSD-controle over onafhankelijke replicatebepalingen is de standaardmanier om deze tweede bron van variabiliteit te bewaken en te rapporteren in de GMP-kwaliteitscontrolepraktijk voor deze assayfamilie.
De wiskunde
Elke replicatebepaling wordt beoordeeld met precies dezelfde formules voor het gecorrigeerde gemiddelde en de interpolatie als de basismethode (met één set); aan de berekening per bepaling verandert niets:
gecorrigeerd gemiddelde (per replicatenset) = gemiddelde testputjes - (gemiddelde referentieputjes - correctiepunt)
relatieve potentie (per replicatenset) = 100 x geïnterpoleerde concentratie / (nominale) referentiedosis
De n onafhankelijke resultaten voor de relatieve potentie worden daarna gemiddeld op de logschaal, dezelfde conventie die elders in deze toolfamilie wordt gebruikt om onafhankelijke bepalingen te combineren. Het betrouwbaarheidsinterval wordt opgebouwd uit hun eigen waargenomen spreiding, en niet uit de variantie op putjesniveau die wordt gebruikt voor het interval van één enkele set:
gemiddelde(log relatieve potentie) = gemiddelde van log(relatieve potentie) over de n replicatensets
SD(log relatieve potentie) = steekproefstandaardafwijking van dezelfde n waarden (deler n-1)
t-kritiek = t-waarde van Student bij (n - 1) vrijheidsgraden
gecombineerde relatieve potentie = exp( gemiddelde(log relatieve potentie) )
betrouwbaarheidsinterval = exp( gemiddelde(log relatieve potentie) +/- t-kritiek x SD(log relatieve potentie) / sqrt(n) )
%RSD = 100 x SD(relative potency) / mean(relative potency), rechtstreeks gerapporteerd op de oorspronkelijke (niet-log) schaal als geschiktheidsmaat
Redenering: waarom deze instelling bestaat en wanneer u haar gebruikt
Het inschakelen van deze instelling verandert niet hoe een afzonderlijke bepaling wordt beoordeeld. Zij verandert alleen hoeveel bepalingen van hetzelfde monster de tool verwacht, en voegt daar de samenvatting tussen de bepalingen aan toe. Als de procedure van een laboratorium per run slechts één fysieke bereiding van het onbekende monster voorschrijft, laat u deze instelling uit en gedraagt de tool zich precies zoals voorheen (één samengevoegde set, met een betrouwbaarheidsinterval op basis van de zuivere-foutvariantie op putjesniveau). Schrijft de procedure twee of meer onafhankelijke bereidingen voor, het gebruikelijker geval bij routinematige vrijgavetests van antibiotica of microbiologische potentie, dan toont deze instelling de precisiecontrole tussen bereidingen die een papieren werkblad normaal met de hand berekent, zonder dat de analist de tool voor elke bepaling apart hoeft uit te voeren en de resultaten zelf hoeft samen te brengen.
Wat verandert er in de uitvoer en wat niet
Wel beïnvloed:
- De tabel met potentieresultaten krijgt een kolom "Replicate Set" die aangeeft bij welke fysieke bepaling elke rij hoort
- Er verschijnt een nieuwe samenvattingstabel voor de replicaten, met de gemiddelde relatieve potentie, het betrouwbaarheidsinterval en de %RSD over de replicatensets, met een geschiktheidsresultaat Pass/Fail
Niet beïnvloed:
- De fit van de standaardcurve (correctiepunt, intercept, helling, r-kwadraat): één keer berekend uit de eigen platen van de standaard en ongewijzigd gedeeld door elke replicatenset
- Het eigen gecorrigeerde gemiddelde, de geïnterpoleerde concentratie en het betrouwbaarheidsinterval binnen de set van elke afzonderlijke replicatenset: identiek berekend als in het geval met één set (standaard)
- Elke assayrun waarbij de instelling niet is ingesteld, die zich blijft gedragen zoals voorheen
Waar vindt u deze mogelijkheid
Op het invoerformulier van de tool Cylinder-Plate 5+1 Assay kunt u met een optionele kolomkiezer een kolom "Replicate" (of een vergelijkbaar genoemde kolom) koppelen die aangeeft bij welke onafhankelijke bepaling elk monsterputje hoort (bijv. "Set-1", "Set-2", "Set-3"). Rijen van het standaardpreparaat hebben geen waarde in deze kolom nodig. Als de kolom niet is gekoppeld, valt de tool terug op het oorspronkelijke gedrag met één set.

Verificatie (controle van interne consistentie)
Er is geen gepubliceerd uitgewerkt voorbeeld met meerdere onafhankelijke replicatensets voor dit ontwerp gevonden. Daarom is deze instelling gecontroleerd op interne consistentie: dezelfde echte, gepubliceerde USP <81>-cloxacillinedataset die is gebruikt om de kernberekening van deze tool te verifiëren (zie de bijbehorende benchmarknotitie) is opnieuw doorgerekend, waarbij de drie platen van het ene testmonster zijn herverdeeld over drie afzonderlijke replicatensets van één plaat in plaats van één samengevoegde set van drie platen.
Replicate Set | Corrected Mean | Interpolated Concentration | Relative Potency (%) |
Set-1 | 15.5889 | 4.8550 | 97.1010 |
Set-2 | 15.6556 | 4.9471 | 98.9416 |
Set-3 | 15.3222 | 4.5037 | 90.0748 |
De tool beoordeelde elke set correct onafhankelijk tegen de gedeelde standaardcurve en combineerde de drie waarden voor de relatieve potentie vervolgens tot een gemiddelde van 95.37% met een betrouwbaarheidsinterval van 95% van 84.23%–107.81% en een %RSD van 4.91% (Pass, ruim onder de standaardgrens van 10%). Als plausibiliteitscontrole ligt dit gecombineerde resultaat dicht bij het resultaat van de samengevoegde set uit de hoofdbenchmark (95.29%), waarin dezelfde 9 putjes als één set zijn behandeld. Dat is te verwachten, omdat beide een legitieme manier zijn om dezelfde onderliggende putjesmetingen samen te vatten.
Referenties:
- United States Pharmacopeia, General Chapter <81> — "Antibiotics — Microbial Assays".
- European Pharmacopoeia (Ph. Eur.), Chapter 5.3 — "Statistical Analysis of Results of Biological Assays and Tests".
- Verificatiedataset: dezelfde bron als de benchmark van de kern Cilinderplaat 5+1-test hieronder (gepubliceerd voorbeeldrapport PLA 3.0 van Stegmann Systems, Document-1994).
2. Nominale versus werkelijke referentiedosis
Wat het doet
De basismethode gebruikt één getal, de referentiedosis, voor twee verschillende rollen tegelijk: het is zowel de werkelijke concentratie die fysiek is bereid voor de referentieputjes (S3) van de standaard, die de standaardcurve op de log-doseringsas verankert, als de waarde waardoor de geïnterpoleerde concentratie van elk monster wordt gedeeld om een percentage relatieve potentie te krijgen. Met de optionele instelling voor de nominale referentiedosis worden deze twee rollen gesplitst: de standaardcurve blijft verankerd op de concentratie die daadwerkelijk is bereid, terwijl elke gerapporteerde relatieve potentie en elk %Assay-cijfer nog steeds wordt uitgedrukt als percentage van de nominale, op het label vermelde streefconcentratie van de standaard.
Regelgevende en statistische achtergrond
De werkreferentiestandaard van een laboratorium krijgt doorgaans een werkelijke of gecorrigeerde potentie toegekend, vastgesteld ten opzichte van een officiële of internationale referentiestandaard en vermeld op het analysecertificaat of label. Die kan enigszins afwijken van de nominale streefwaarde (bijvoorbeeld een standaard met een afgeronde nominale streefconcentratie maar een gecertificeerde werkelijke potentie die enkele procenten van die streefwaarde afligt). Zowel United States Pharmacopeia, General Chapter <111> — "Design and Analysis of Biological Assays" als European Pharmacopoeia (Ph. Eur.), Chapter 5.3 — "Statistical Analysis of Results of Biological Assays and Tests" eisen dat de standaardcurve zelf wordt opgebouwd uit de werkelijk bereide concentraties, omdat die de ware relatie tussen dosis en respons bepalen. Afzonderlijk daarvan worden potentieresultaten conventioneel nog steeds gerapporteerd ten opzichte van de nominale of labelwaarde van de standaard, zodat resultaten vergelijkbaar blijven tussen verschillende partijen of certificaten van hetzelfde referentiemateriaal die in de loop van de tijd worden uitgegeven.
De wiskunde
De regressie die de standaardcurve fit, wordt door deze instelling niet beïnvloed; zij wordt altijd verankerd met de werkelijk bereide referentiedosis, precies zoals voorheen:
referentiepunt standaardcurve = ( log(werkelijke referentiedosis), correctiepunt ) — ongewijzigd
Alleen de laatste omzetting van een geïnterpoleerde concentratie naar een percentage relatieve potentie verandert, doordat de deler verschuift van de werkelijke naar de nominale referentiedosis:
relatieve potentie (%) = 100 x geïnterpoleerde concentratie / nominale referentiedosis
en de grenzen van het gerapporteerde betrouwbaarheidsinterval worden met dezelfde verhouding verschoven, zodat het interval op dezelfde (nominale) percentagebasis uitgedrukt blijft als de puntschatting:
logverschuiving = log(werkelijke referentiedosis / nominale referentiedosis)
verschoven BI-grens = oorspronkelijke log-BI-grens + logverschuiving, daarna teruggerekend naar een percentage
Als de nominale referentiedosis niet is ingesteld, is zij standaard gelijk aan de werkelijke referentiedosis, wordt de logverschuiving precies nul en is elke uitvoer identiek aan het oorspronkelijke gedrag van de tool (met één dosis), zoals hieronder expliciet is geverifieerd.
Redenering: waarom deze instelling bestaat en wanneer u haar gebruikt
Voordat deze instelling bestond, kon een laboratorium waarvan de werkelijke en nominale potentie van de referentiestandaard echt verschilden, beide gegevens niet gescheiden houden binnen één run van de tool. Overal de werkelijke waarde gebruiken verankert de curve correct maar rapporteert %Assay op de verkeerde basis, terwijl overal de nominale waarde gebruiken %Assay op de juiste basis rapporteert maar de standaardcurve zelf subtiel verkeerd kalibreert, omdat de curve moet worden opgebouwd uit wat op de dag van de assay daadwerkelijk is afgewogen en verdund. Deze instelling heft die afweging volledig op.
Voor het overgrote deel van de runs, waarin de werkelijk bereide concentratie van de referentiestandaard en de nominale streefwaarde op het label samenvallen, laat u deze instelling uit en heeft zij geen effect. Stel haar alleen expliciet in wanneer de referentiestandaard die in gebruik is een gedocumenteerde werkelijke potentie heeft die afwijkt van de nominale streefwaarde en de procedure van het laboratorium vereist dat %Assay daartegen wordt gerapporteerd.
Wat verandert er in de uitvoer en wat niet
Wel beïnvloed:
- Relative Potency (%) en de grenzen van het bijbehorende betrouwbaarheidsinterval voor elk monster, herschaald met de verhouding tussen werkelijke en nominale referentiedosis
Niet beïnvloed:
- De standaardcurve zelf: correctiepunt, intercept, helling, r-kwadraat en elk gecorrigeerd gemiddelde
- De waarde Interpolated Concentration, die altijd in dezelfde absolute eenheden als de doseringskolom wordt gerapporteerd, onafhankelijk van deze instelling
- Estimated Potency, die precies zoals voorheen wordt afgeleid uit Relative Potency en de aangenomen testpotentie, alleen met het (nu op nominale waarden gebaseerde) percentage
Waar vindt u deze mogelijkheid
Op het invoerformulier van de tool Cylinder-Plate 5+1 Assay kunt u in een optioneel veld de nominale/labelreferentieconcentratie van de standaard apart invoeren van het veld Reference Dose (de werkelijk bereide concentratie van de standaard). Als u het veld leeg laat, blijft het oorspronkelijke gedrag met één waarde behouden.

Verificatie (controle van interne consistentie)
Deze instelling is gecontroleerd op interne consistentie aan de hand van dezelfde echte, gepubliceerde USP <81>-cloxacillinedataset die is gebruikt om de kernberekening van deze tool te verifiëren.
Run | Relative Potency (%) | 95% CI | Curve Intercept / Slope (ongewijzigd) |
Nominal reference dose niet ingesteld | 95.2947 | 88.4401 – 102.3456 | 9.9794 / 8.1748 |
Nominal reference dose gelijk aan de werkelijke referentiedosis (5.0) | 95.2947 | 88.4401 – 102.3456 | 9.9794 / 8.1748 (identiek) |
Nominal reference dose bewust op een afwijkende waarde gezet (5.1 versus werkelijk 5.0) | 93.4261 | 86.7060 – 100.3388 | 9.9794 / 8.1748 (ongewijzigd) |
Als de instelling niet is ingesteld of expliciet gelijk is gesteld aan de werkelijke referentiedosis, waren alle uitvoeren identiek, wat bevestigt dat de instelling volledig achterwaarts compatibel is. Een bewust afwijkende nominale waarde schaalde de relatieve potentie en het betrouwbaarheidsinterval met precies de verwachte verhouding (5.0 / 5.1 = 0.98039; 95.2947% x 0.98039 = 93.4262%, wat op afronding na overeenkomt met de berekende 93.4261%), terwijl het correctiepunt, het intercept en de helling van de standaardcurve zelf volledig ongewijzigd bleven. Dit bevestigt dat de twee rollen correct zijn gescheiden.
Referenties:
- United States Pharmacopeia, General Chapter <111> — "Design and Analysis of Biological Assays".
- European Pharmacopoeia (Ph. Eur.), Chapter 5.3 — "Statistical Analysis of Results of Biological Assays and Tests".
- Verificatiedataset: gepubliceerd voorbeeldrapport PLA 3.0 van Stegmann Systems (Document-1994, "PLA_3.0.7_Example_Cylinder-Plate_Assay_USP81_Standard_Report.pdf") — https://www.bioassay.de/fileadmin/user_upload/Webseiten-Landingpages/Bioassay.de/Analytical_methodes/Experiments/Cylinder-plate_assays/PLA_3.0.7_Example_Cylinder-Plate_Assay_USP81_Standard_Report.pdf
Veelgestelde vragen
Wat zijn onafhankelijke replicatensets in een cilinderplaatassay?
Replicatensets zijn meerdere onafhankelijke fysieke bepalingen van hetzelfde monster binnen één assayrun, elk met eigen platen en eigen correctie via de referentieputjes. De tool beoordeelt elke set tegen de gedeelde standaardcurve, middelt daarna de relatieve potenties op de logschaal, bouwt een betrouwbaarheidsinterval op uit hun spreiding en rapporteert een geschiktheidscontrole op %RSD met een resultaat Pass/Fail.
Hoe wordt de gecombineerde potentie van replicatensets berekend?
De n resultaten voor de relatieve potentie worden gemiddeld op de logschaal. Het betrouwbaarheidsinterval is exp(gemiddelde log relatieve potentie plus of min t-kritiek x SD / sqrt(n)), met de t-verdeling van Student met n - 1 vrijheidsgraden. De %RSD is 100 x SD(relatieve potentie) / gemiddelde(relatieve potentie), gerapporteerd op de oorspronkelijke schaal.
Wanneer moet u een nominale referentiedosis instellen?
Stel haar alleen in wanneer de referentiestandaard een gedocumenteerde werkelijke potentie heeft die afwijkt van de nominale streefwaarde en de procedure vereist dat %Assay daartegen wordt gerapporteerd. De standaardcurve blijft dan verankerd op de werkelijk bereide dosis, terwijl de relatieve potentie en het betrouwbaarheidsinterval worden uitgedrukt als percentage van de nominale dosis. Als u het veld leeg laat, blijven de resultaten ongewijzigd.
Hoe gebruikt u deze opties in Zometric Statistical Software?
Koppel op het invoerformulier van Cylinder-Plate 5+1 Assay een optionele kolom Replicate die aangeeft bij welke bepaling elk monsterputje hoort, zoals Set-1 of Set-2; standaardrijen hebben geen waarde nodig. Om tegen een labelwaarde te rapporteren, voert u de nominale referentieconcentratie in het optionele veld in, apart van het veld Reference Dose.
