Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test

De Cilinderplaat 5+1-test implementeert USP <81> voor de potentie van antibiotica uit remmingszones. Elke plaatset wordt gecorrigeerd met de eigen S3-referentieputjes, een standaardcurve wordt gefit op vijf gecorrigeerde punten tegen log(dosis) en het monster wordt geïnterpoleerd om de relatieve potentie te geven. De geldigheid wordt getoetst met grenzen voor %RSD en R-kwadraat; resultaten buiten 80-125% zijn voorlopig. Door runs te combineren krijgt u een betrouwbaarheidsinterval.

Laatst beoordeeld

Belangrijkste conclusie

De cilinderplaat 5+1-assay schat de potentie van een antibioticum uit de diameters van remmingszones in agar, volgens de USP <81>-opzet met vijf standaardconcentraties plus één bijpassende verdunning van het monster.

Op deze pagina
  1. Wat is Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test?
  2. Wanneer gebruikt u Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test?
    1. Richtlijnen voor correct gebruik van Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test
    2. Alternatieven: wanneer u Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test niet gebruikt
  3. Voorbeeld van Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test
    1. Zo voert u Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test uit

Wat is Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test?

De Cilinderplaat 5+1-test is een microbiologische potentietest voor antibiotica, gebaseerd op de diffusie van antibioticum uit cilinders op een agarplaat in een geënte agarlaag, waardoor rond elke cilinder een meetbare zone van groeiremming ontstaat. De test implementeert de herziening van 2010 van USP General Chapter <81> “Antibiotics — Microbial Assays”, met vijf (of meer) standaardconcentraties plus één bijpassende verdunning van het test-/onbekende materiaal.

De opzet plaatst de mediane standaardconcentratie (“S3”, referentie) in de oneven genummerde putjes van elke plaat, terwijl elk van de andere vier standaardconcentraties, en elk monster/onbekend materiaal, de even genummerde putjes van een eigen set van drie platen inneemt. Omdat elke set van drie platen eigen metingen van referentieputjes bevat, kan vóór het fitten van één standaardcurve een correctie van plaat tot plaat worden toegepast: het gemiddelde van elke set wordt gecorrigeerd met X_C = X_S − (X_R − P), waarbij X_S het gemiddelde van de testputjes van die set is, X_R het gemiddelde van de referentieputjes van die set en P (het “correctiepunt”) het gemiddelde van de referentieputgemiddelden over de standaardsets.

De vijf gecorrigeerde punten (S1, S2, de S3-referentie zelf, S4, S5) worden daarna gefit met één ongewogen lineaire regressie tegen log(dosis), en het gecorrigeerde gemiddelde van het monster wordt op diezelfde lijn geïnterpoleerd om de relatieve potentie te verkrijgen. Een parallelliteitstoets is niet nodig, omdat de assayopzet slechts één dosisniveau van het monster gebruikt. De geldigheid wordt gecontroleerd met een geschiktheidsgrens voor de variabiliteit (%RSD) voor elke set en een minimale R² voor de fit van de standaardcurve; een berekende potentie buiten 80–125% markeert de run als “voorlopig” (d.w.z. de aangenomen potentie van het monster moet worden bijgesteld en de assay herhaald).

Omdat één enkele 5+1-run zelf geen betrouwbaarheidsinterval rapporteert (volgens USP <81>), ondersteunt de tool ook het combineren van twee of meer onafhankelijke assayruns: zij berekent een betrouwbaarheidsinterval op basis van de t-verdeling voor de gemiddelde log relatieve potentie over de runs. Met Appendix 2 is bovendien een “gaptest” (te onderscheiden van de Q-toets van Dixon) beschikbaar om één afwijkende run te signaleren zodra drie of meer runs zijn aangeleverd.

Wanneer gebruikt u Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test?

Gebruik de Cilinderplaat 5+1-test wanneer de potentie moet worden geschat uit een klassieke agardiffusie-assay (remmingszone) voor antibiotica, volgens de specifieke 5+1-plaatopzet van USP <81>: vijf (of meer) standaardconcentraties waarbij de mediane concentratie op elke plaat als referentie wordt herhaald, en één bijpassende verdunning van het monster/onbekende materiaal.

Richtlijnen voor correct gebruik van Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test

  • Plaats het standaardpreparaat altijd op de referentiedosis (mediaan, S3) in de referentieputjes van elke plaat, ook op de eigen platen van het monster, precies zoals de opzet vereist.
  • Wijd elke fysieke plaat aan precies één niet-referentieconcentratie: ofwel een van de andere vier standaardniveaus, ofwel één testniveau van één monster/onbekend materiaal.
  • Lever naast de S3-referentiedosis minstens 4 niet-referentiestandaardconcentraties (S1, S2, S4, S5) aan; dat is het minimum voor de 5+1-opzet.
  • Verdun het monster zo dat de nominale concentratie overeenkomt met de referentiedosis (S3); zo blijft de interpolatie binnen het lineaire deel van de standaardcurve.
  • Controleer het resultaat van de variabiliteitsgeschiktheid (%RSD) en de R² van de standaardcurve voordat u een potentieresultaat vertrouwt; beide zijn geldigheidscontroles met een pass/fail-uitkomst, niet slechts beschrijvende statistieken.
  • Als de berekende relatieve potentie buiten 80–125% valt, beschouw het resultaat dan als voorlopig: pas de aangenomen potentie van het monster aan en herhaal de assay in plaats van het resultaat direct te rapporteren.
  • Combineer 3 of meer onafhankelijke assayruns (via de kolom Assay run) wanneer een te rapporteren betrouwbaarheidsinterval vereist is; één enkele run levert er geen op.

Alternatieven: wanneer u Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test niet gebruikt

Als de assay niet het specifieke 5+1-plaatlayout volgt (bijv. een lineaire-regressieassay met meerdere dosisniveaus van zowel standaard als test op de logdosisschaal), gebruik dan in plaats daarvan Bioassay - Parallellijnmethode. Is de respons lineair in de dosis zelf (niet in de logdosis), gebruik dan de Hellingsratiomethode. Is de respons binair/kwantaal (bijv. overleving versus overlijden), gebruik dan de Kwantale-responsmethode. Als er al meerdere onafhankelijke assayresultaten (van welk bioassaytype ook) bestaan als samenvattende rijen met potentie/BI en alleen moeten worden gepoold, gebruik dan rechtstreeks Bioassay - Assays combineren.

Voorbeeld van Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test

Een analist kwaliteitscontrole voert een cilinderplaatassay uit voor een antibioticum, met vijf standaardconcentraties (S1–S5, waarbij S3 = 5.00 U/mL de referentie is) en één bijpassende verdunning van een testpartij (“Sample-A”), met drie replicaatplaten per concentratie. De analist volgt deze stappen:

  • De benodigde gegevens verzamelen.
bio-cp51-raw


  • Analyseer de gegevens nu in Zometric Statistical Software op https://statsai.zometric.com/.
  • Om Bioassay — Cylinder-Plate 5+1 Assay te vinden, kiest u Statistical module > Regression > Bioassay — Cylinder-Plate 5+1 Assay.
  • Voer in de tool de gegevens samen met de overige invoer als volgt in:
bio-cp51-option


  • Na gebruik van bovenstaande tool haalt u de uitvoer als volgt op:
bio-cp51-out


Zo voert u Bioassay — Cilinderplaat 5+1-test uit

De handleiding is als volgt:

  • Log in bij Zometric Statistical Software op https://statsai.zometric.com/
  • Kies op de startpagina Statistical Tool > Regression > Bioassay — Cylinder-Plate 5+1 Assay.
  • Klik op Bioassay — Cylinder-Plate 5+1 Assay om naar het dashboard te gaan.
  • Werk vervolgens de gegevens handmatig bij, of kopieer de gegevens volledig (Ctrl+C) uit een Excel-blad en plak ze (Ctrl+V) hier.
  • Selecteer vervolgens de kolommen Response, Dose, Preparation en Plate, voer het label van het standaardpreparaat in en voer de referentiedosis (S3, mediaan) in.
  • Klik ten slotte onderaan de pagina op Calculate en u krijgt de gewenste resultaten.

Op het dashboard van Bioassay — Cylinder-Plate 5+1 Assay is het venster in twee delen verdeeld.

Links staat de Data Pane. U kunt de gegevens handmatig invoeren of volledig kopiëren (Ctrl+C) uit een Excel-blad en hier plakken (Ctrl+V).

  • Load example: Voorbeeldgegevens worden geladen.
  • Load File: Hiermee laadt u Excel-gegevens rechtstreeks.

Rechts staan veel opties, als volgt:

  • Response: De kolom met de gemeten diameter van de remmingszone (mm) voor elk putje.
  • Dose: De kolom met de concentratie die aan elk putje is toegewezen: de referentiedosis (S3) in de oneven putjes en de eigen concentratie van elke set in de even putjes. Waarden moeten strikt positief zijn.
  • Preparation: De kolom die aangeeft of elk putje het standaardpreparaat of een monster/onbekend materiaal is.
  • Plate: De kolom die aangeeft bij welke fysieke plaat elk putje hoort; elke plaat moet referentieputjes plus precies één testniveau bevatten.
  • Assay run (optioneel): De kolom die onafhankelijke assayruns aanduidt (bijv. de rundatum). Geef deze op om 2 of meer runs te combineren tot een gepoolde relatieve potentie met een betrouwbaarheidsinterval en een uitschietercontrole (zodra 3+ runs zijn aangeleverd).
  • Sample replicate set (optioneel): Geeft onafhankelijke replicaatplaatsets voor hetzelfde monster binnen één assay aan (bijv. "Set-1"/"Set-2"/"Set-3"); geef deze op om ze te middelen met een geschiktheidscontrole op %RSD. (meer informatie)
  • Standard preparation label: De exacte tekst in de kolom Preparation waarmee de standaard wordt aangeduid (bijv. "Standard").
  • Reference (S3, median) dose: De standaardconcentratie die in de referentieputjes van elke plaat wordt gebruikt; deze moet exact overeenkomen met een waarde in de kolom Dose.
  • Nominal/label reference concentration (optioneel): Als de werkelijk bereide concentratie van de standaard hierboven licht afwijkt van het nominale doel van 100% (bijv. door een potentiecorrectie van de referentiestandaard), voert u hier de nominale waarde in; %Assay wordt dan daartegen gerapporteerd. Standaard gelijk aan de referentiedosis hierboven. (meer informatie)
  • Assumed sample potency: De nominale (op het label vermelde) potentie van het monster/de onbekende preparaten, gebruikt om de relatieve potentie om te zetten in een absolute geschatte potentie. Voor meerdere monsters kunt u overschrijvingen per preparaat invoeren.
  • Logarithm base: Natuurlijke logaritme (ln) of logaritme met grondtal 10, gebruikt voor de regressie van de standaardcurve tegen log(dosis).
  • Confidence level: Het betrouwbaarheidsniveau (%) dat wordt gebruikt voor het betrouwbaarheidsinterval van gecombineerde runs.
  • Compliance lower limit / Compliance upper limit: Het aanvaardbare bereik (%) voor de geschatte relatieve potentie (USP stelt 80–125% voor), gebruikt om een resultaat als Pass of Preliminary te markeren.
  • Variability suitability limit (%RSD): De maximaal aanvaardbare relatieve standaardafwijking voor elke set referentie- of testputjes; door USP voorgestelde grens: NMT 10%.
  • Standard curve fit limit (R-Squared %): De minimaal aanvaardbare determinatiecoëfficiënt voor de regressie van de standaardcurve; door USP voorgestelde grens: NLT 95%.
  • Significance level for combined-run confidence interval (α): De significantiedrempel die wordt gebruikt bij het combineren van ≥ 2 onafhankelijke assayruns.
  • Show standard curve graph: Schakel in of uit om de plot van de standaardcurve wel of niet in de uitvoer op te nemen.
  • Download as Excel: Hiermee toont u het resultaat in Excel-indeling, dat u eenvoudig kunt bewerken en met de optie Load File opnieuw kunt laden voor berekeningen.

Veelgestelde vragen

Wat is de cilinderplaat 5+1-assay?

Het is een microbiologische potentietest voor antibiotica, gebaseerd op diffusie vanuit cilinders op een agarplaat in een geënte agarlaag, waardoor rond elke cilinder een zone van groeiremming ontstaat. De test volgt USP General Chapter <81>, met vijf of meer standaardconcentraties plus één bijpassende verdunning van het test- of onbekende materiaal.

Hoe wordt de correctie van plaat tot plaat berekend in een 5+1-assay?

Elke set van drie platen bevat metingen van referentieputjes bij de mediane S3-dosis. Het gemiddelde van elke set wordt gecorrigeerd met X_C = X_S - (X_R - P), waarbij X_S het gemiddelde van de testputjes van de set is, X_R dat van de referentieputjes en P het gemiddelde van de referentieputgemiddelden over de standaardsets. De gecorrigeerde standaardpunten worden gefit tegen log(dosis) en het monster wordt geïnterpoleerd.

Welke geldigheidscontroles gelden voor een cilinderplaat 5+1-assay?

Elke set referentie- of testputjes moet voldoen aan een grens voor %RSD, met een door USP voorgestelde grens van ten hoogste 10%, en de standaardcurve moet voldoen aan een minimale R-kwadraat, voorgesteld als ten minste 95%. Een relatieve potentie buiten 80-125% markeert de run als voorlopig: pas de aangenomen potentie van het monster aan en herhaal de assay.

Waarom rapporteert één enkele 5+1-run geen betrouwbaarheidsinterval?

Volgens USP <81> rapporteert één enkele 5+1-run zelf geen betrouwbaarheidsinterval. Combineer voor een interval twee of meer onafhankelijke runs via de kolom Assay run; de tool berekent een interval op basis van de t-verdeling voor de gemiddelde log relatieve potentie. Bij drie of meer runs kan een gaptest uit Appendix 2 één afwijkende run signaleren.