Aanvullende mogelijkheden van de Parallel Line Method

De Parallel Line Method fit parallelle rechte lijnen van de respons tegen log(dosis) en schat de relatieve potentie. Deze uitbreiding voegt de instelling Potency CI error term toe: Regression residual (standaard) of Pure error, de variantie van replicaten binnen cellen die EP 5.3-conforme software gebruikt. Alleen de Fieller-betrouwbaarheidsgrenzen en de g-statistiek veranderen; de potentieschatting en de toetsen voor validiteit niet. Pure error vereist gerepliceerde cellen.

Laatst beoordeeld

Belangrijkste conclusie

Met de foutterm-optie voor het BI van de potentie gebruikt het Fieller-betrouwbaarheidsinterval het regressieresidu of de pure-foutvariantie van replicaten, zodat u waar nodig EP 5.3-software kunt evenaren.

Op deze pagina
  1. Bioassay — Parallel Line Method
  2. Wat is er toegevoegd?
  3. Regelgevende en statistische achtergrond
  4. De wiskunde
  5. Onderbouwing: waarom twee conventies en wanneer gebruikt u welke?
  6. Wat verandert er in de uitvoer, en wat niet?
    1. Beïnvloed:
    2. Niet beïnvloed:
  7. Waar vindt u deze mogelijkheid?
  8. Verificatie aan de hand van gepubliceerde referentiegegevens
  9. Referenties

Bioassay — Parallel Line Method

Toegevoegde mogelijkheid: optionele foutterm voor het betrouwbaarheidsinterval van de potentie (“Regression Residual” versus “Pure Error”)

 

Wat is er toegevoegd?

De Parallel Line Method biedt nu een tweede, optionele manier om te kiezen welke maat voor de variabiliteit van de assay wordt gebruikt om het betrouwbaarheidsinterval rond de geschatte relatieve potentie op te bouwen. Eerder was slechts één conventie beschikbaar. De geschatte potentie zelf wordt door deze instelling nooit beïnvloed — alleen de breedte van het betrouwbaarheidsinterval, en daarmee (indirect) hoe conservatief of hoe nauw de gerapporteerde precisie is.

Deze toevoeging wijzigt geen standaardgedrag. Het is een instelling die u zelf inschakelt, specifiek toegevoegd om resultaten te kunnen afstemmen op de conventie van andere EP 5.3-conforme software voor biologische assays en op historische assaygegevens die volgens die conventie zijn geanalyseerd.

Regelgevende en statistische achtergrond

Een parallel-line-assay werkt door een rechte lijn te fitten aan de respons van elk preparaat tegen log(dosis), met de beperking dat alle gefitte lijnen parallel lopen. Voordat een potentieschatting betrouwbaar is, moet de assay drie validiteitscontroles doorstaan: de dosis-responsrelatie is statistisch significant, de lijnen van de preparaten zijn echt parallel, en de relatie van elk preparaat is lineair over het geteste dosisbereik (geen lack of fit).

Beide erkende farmacopee-kaders — European Pharmacopoeia (Ph. Eur.), hoofdstuk 5.3 — “Statistical Analysis of Results of Biological Assays and Tests” en United States Pharmacopeia, General Chapter <111> — “Design and Analysis of Biological Assays” — bouwen het betrouwbaarheidsinterval van de potentie op met de stelling van Fieller, die een schatting van de onderliggende foutvariantie van de respons vereist. In de praktijk lopen de twee conventies uiteen in precies welke variantieschatting in die stelling wordt gebruikt, en dat is wat de nieuwe optie regelt.

De wiskunde

Conventie A — “Regression Residual” (de bestaande standaardinstelling van deze tool). Na het fitten van het model met parallelle lijnen en gemeenschappelijke helling wordt alle variabiliteit die dat model niet verklaart samengevoegd tot één residuele gemiddelde kwadratensom:

MS(regressieresidu) = SS(residu na fit met gemeenschappelijke helling) / df(residu na fit met gemeenschappelijke helling)

Dit residu bevat strikt genomen drie dingen door elkaar: pure ruis tussen replicaten, een (hopelijk verwaarloosbare) afwijking van parallellisme en een (hopelijk verwaarloosbare) afwijking van lineariteit. In een werkelijk geldige assay — een die de drie validiteitscontroles al heeft doorstaan — zouden de laatste twee bijdragen klein moeten zijn, zodat deze grootheid in de praktijk dicht bij pure ruis ligt.

Conventie B — “Pure Error” (de nieuwe optie; de standaardconventie van EP 5.3-conforme commerciële bioassaysoftware). In plaats van het modelresidu gebruikt deze alleen de variabiliteit tussen replicaatmetingen bij exact hetzelfde preparaat en dezelfde dosis — dezelfde rij “Residual (pure) error” die al onderaan de eigen ANOVA-tabel van de assay staat en die al als noemer voor de drie F-toetsen voor validiteit wordt gebruikt:

MS(pure fout) = SS(pure fout) / df(pure fout), waarbij SS(pure fout) de som is, over elke combinatie van preparaat x dosis, van de gekwadrateerde afwijking van elke replicaat ten opzichte van het eigen celgemiddelde

Welke gemiddelde kwadratensom ook wordt gekozen, ze voedt dezelfde, ongewijzigde berekening van het Fieller-betrouwbaarheidsinterval (Fieller, 1944) — alleen de variantieschatting en de bijbehorende vrijheidsgraden veranderen, niet de onderliggende formule waarmee de onzekerheid van helling en intercept wordt gecombineerd tot een betrouwbaarheidsinterval voor een verhouding.

Onderbouwing: waarom twee conventies en wanneer gebruikt u welke?

Beide conventies zijn legitiem en komen voor in erkende regelgeving en commerciële software; geen van beide is in absolute zin “correcter” — ze beantwoorden alleen licht verschillende vragen. De regressieresidu-conventie geeft een betrouwbaarheidsinterval dat de totale werkelijk waargenomen onzekerheid in het gefitte model weergeeft, inclusief een kleine, niet-significante mate van non-parallellisme of niet-lineariteit die in die specifieke run is opgetreden. De pure-foutconventie isoleert alleen de onvermijdelijke meetruis tussen replicaten en sluit lack-of-fit van het model bewust uit van de precisieschatting, met als redenering dat een geldige assay niet mag worden afgestraft voor lack-of-fit-variatie waarvan de validiteitstoetsen al hebben bevestigd dat die niet statistisch significant was.

In de praktijk geven de twee conventies bij een assay die de validiteitstoetsen ruim doorstaat zeer vergelijkbare betrouwbaarheidsintervallen, omdat er weinig variatie door non-parallellisme of niet-lineariteit is die de pure-foutconventie kan uitsluiten. Ze lopen duidelijker uiteen wanneer non-parallellisme of niet-lineariteit, hoewel niet significant genoeg om de assay af te keuren, toch groot genoeg is om het samengevoegde residu zichtbaar op te blazen.

De praktische reden om “Pure Error” te kiezen is afstemming: laboratoria die van oudsher EP 5.3-conforme commerciële software hebben gebruikt, of die een resultaat nodig hebben dat rechtstreeks vergelijkbaar is met een gevalideerde oudere methode of een registratiedossier dat op die conventie is gebaseerd, kunnen deze kiezen om die cijfers te evenaren. Waar zo'n externe vergelijking niet nodig is, blijft de bestaande standaardinstelling van de tool een geldige, verdedigbare keuze.

Wat verandert er in de uitvoer, en wat niet?

Beïnvloed:

  • Lower CL en Upper CL (betrouwbaarheidsgrenzen van de potentie) in de resultatentabel van de potentie
  • De g-statistiek van Fieller (een maat voor de betrouwbaarheid van het betrouwbaarheidsinterval, omdat ook die van de gekozen variantie afhangt)
  • Een nieuwe kolom “CI Error Term” die aangeeft welke conventie en hoeveel vrijheidsgraden zijn gebruikt

Niet beïnvloed:

  • De geschatte relatieve potentie zelf
  • De regressiecoëfficiënten (helling, intercepten) en de volledige ANOVA-tabel
  • De drie resultaten van de validiteitstoetsen (Significance of Regression, Parallelism, Linearity) — deze gebruikten al de pure-fout gemiddelde kwadratensom als noemer, ongeacht deze instelling

Waar vindt u deze mogelijkheid?

Op het invoerformulier van de tool Parallel Line Method biedt een nieuw veld met het label “Potency CI error term”, bij de instellingen rond het betrouwbaarheidsinterval, de keuze tussen “Regression residual (this tool's default)” en “Pure error — within-cell replicate variance only (EP 5.3 default)”. De pure-foutoptie vereist minstens één combinatie van preparaat en dosis met meer dan één replicaatwaarneming.

pl-option


Verificatie aan de hand van gepubliceerde referentiegegevens

De pure-foutoptie is gecontroleerd aan de hand van een volledig uitgewerkt, gepubliceerd voorbeeld in plaats van alleen vanuit de formule te zijn geïmplementeerd. Het voorbeeld is een volledig gerandomiseerde parallel-line-assay met vijf doses, waarin een standaardpreparaat en drie testpreparaten van hepatitis B-vaccin worden vergeleken, met drie replicaatmetingen bij elk van de vijf doses per preparaat (natuurlijke-logaritmetransformatie van de respons).

Bron: European Pharmacopoeia, 5th Edition (2005), Chapter 5.3, worked example 5.1.4.a — as reproduced in Stegmann Systems' PLA 3.0 published example report (Document-3536, "PLA_3.0.7_Example_Parallel-Line_Quantitative_Response_Assay_Standard_Report.pdf")


Preparaat

Maatstaf

Gepubliceerd (PLA/EP 5.3)

Berekend (optie Pure Error)

T

Geschatte potentie

43.41962

43.4196

T

95%-BI

40.54479 – 46.53966

40.5448 – 46.5397

U

Geschatte potentie

35.16298

35.1630

U

95%-BI

32.86981 – 37.64049

32.8698 – 37.6405

V

Geschatte potentie

39.40168

39.4017

V

95%-BI

36.81254 – 42.20575

36.8125 – 42.2057

 

De volledige ANOVA-decompositie (Treatments, Regression, Non-Parallelism, Non-Linearity — inclusief de uitsplitsing per preparaat — Residual (pure) error en Total, met elke kwadratensom, gemiddelde kwadratensom, F-waarde en p-waarde) kwam eveneens exact overeen met het gepubliceerde rapport. Met “Pure Error” werden de gepubliceerde betrouwbaarheidsintervallen gereproduceerd tot de hierboven getoonde precisie; de bestaande standaardconventie van de tool wijkt bewust iets af, zoals hierboven uitgelegd, en hoefde niet overeen te komen.

Referenties



Veelgestelde vragen

Wat is de parallel-line-methode in bioassay?

De parallel-line-methode fit een rechte lijn aan de respons van elk preparaat tegen log(dosis), met de beperking dat alle lijnen parallel zijn, en schat daaruit de relatieve potentie. Voordat de potentie wordt vertrouwd, moet de assay drie validiteitscontroles doorstaan: een significante dosis-responsrelatie, parallelle lijnen en lineariteit over het geteste dosisbereik zonder lack of fit.

Wat is het verschil tussen regressieresidu en pure fout voor het BI van de potentie?

Het regressieresidu voegt replicaatruis samen met eventuele kleine afwijkingen van parallellisme en lineariteit, zodat het interval de totale onzekerheid in het gefitte model weergeeft. Pure error gebruikt alleen de variabiliteit tussen replicaten bij hetzelfde preparaat en dezelfde dosis en sluit lack of fit uit. Beide waarden voeden hetzelfde Fieller-betrouwbaarheidsinterval; alleen de variantieschatting en de bijbehorende vrijheidsgraden veranderen.

Wanneer kiest u de pure-foutoptie?

Kies pure error vooral voor afstemming: om resultaten te evenaren van EP 5.3-conforme software, een gevalideerde oudere methode of een registratiedossier dat op die conventie is gebaseerd. Bij een assay die de validiteitstoetsen ruim doorstaat, geven beide zeer vergelijkbare intervallen. Ze lopen verder uiteen wanneer niet-significant non-parallellisme of niet-lineariteit het samengevoegde residu zichtbaar opblaast.

Hoe stelt u de foutterm voor het BI van de potentie in Zometric Statistical Software in?

Gebruik op het invoerformulier van de Parallel Line Method, bij de instellingen voor het betrouwbaarheidsinterval, het veld Potency CI error term om Regression residual (de standaardinstelling) of Pure error te kiezen. De pure-foutoptie vereist minstens één combinatie van preparaat en dosis met meer dan één replicaatwaarneming. Een kolom CI Error Term in de uitvoer toont welke is gebruikt.