Bioassay - Parallel Line Method
De parallellijnmethode vergelijkt standaard- en testpreparaten waarvan de respons lineair is in log(dosis), met een gemeenschappelijke helling zodat de horizontale verschuiving tussen de lijnen de log van de relatieve potentie geeft. Drie validiteitstoetsen (significantie van de regressie, parallelliteit, lineariteit) moeten slagen. Gebruik per preparaat ten minste 3 positieve dosisniveaus met herhalingen. De uitvoer bevat de potentie met betrouwbaarheidsgrenzen, conformiteit, diagnostiek en een dosis-responsgrafiek.
Laatst beoordeeld
Belangrijkste conclusie
De parallellijnmethode schat de relatieve potentie van een testpreparaat ten opzichte van een standaard door parallelle lijnen van respons tegen log(dosis) te fitten; hun horizontale afstand geeft de log van de relatieve potentie.
Op deze pagina
Wat is Bioassay — Parallel Line Method?
Een parallellijn-assay, ook wel parallellijnmethode (Parallel Line Method) genoemd, is een statistische procedure om in een biologische assay de relatieve potentie van een testpreparaat ten opzichte van een standaardpreparaat te schatten. De methode vergelijkt de dosis-responsrelatie van het standaardpreparaat en het testpreparaat of de testpreparaten op een gemeenschappelijke log(dosis)-schaal, onder de aanname dat een geldige vergelijking vereist dat de gefitte lijnen parallel aan elkaar lopen.
In een parallellijn-assay toont de y-as de gemeten respons (bijvoorbeeld remmingszone, groeisnelheid of een andere biologische respons), terwijl de x-as de logaritme van de toegediende dosis toont. Over het standaardpreparaat en het testpreparaat of de testpreparaten wordt een gemeenschappelijke helling gefit, en de horizontale (logdosis-)afstand tussen hun lijnen geeft de geschatte log van de relatieve potentie. Deze methode is vooral nuttig voor assays waarbij de respons over het geteste bereik lineair toeneemt (of afneemt) met de logaritme van de dosis.
Een parallellijn-assay is essentieel om aan te tonen dat de potentie van een testpreparaat op legitieme wijze kan worden uitgedrukt ten opzichte van een erkende standaard. Via formele validiteitstoetsen bevestigt ze dat de dosis-responsrelatie statistisch significant is, dat de lijnen van de preparaten parallel zijn en dat de relatie lineair is over het geteste dosisbereik — drie controles die vereist zijn voordat een potentieschatting als geldig kan worden beschouwd.
De parallellijnmethode wordt veel gebruikt in de farmaceutische en biotechnologische industrie — bijvoorbeeld om de potentie van antibiotica, vaccins en andere biologische producten te bepalen — in lijn met regelgevende verwachtingen zoals USP <111> (Design and Analysis of Biological Assays) en European Pharmacopoeia 5.3 (Statistical Analysis of Results of Biological Assays). Ze levert potentieschattingen samen met betrouwbaarheidsgrenzen, en ondersteunt vrijgavetesten, stabiliteitsbeoordeling en regelgevende indieningen.
Wanneer gebruikt u Bioassay — Parallel Line Method?
De parallellijnmethode wordt gebruikt wanneer de potentie van een of meer testpreparaten met een standaardpreparaat wordt vergeleken en de gemeten respons naar verwachting lineair samenhangt met de logaritme van de dosis. Ze wordt veel gebruikt bij microbiologische en biologische potentie-assays — zoals assays van antibiotica, hormonen of vaccins — waarbij een standaardpreparaat (Standard) en een of meer testpreparaten (Test) elk op meerdere dosisniveaus worden getest en de twee (of meer) dosis-responslijnen naar verwachting parallel lopen.
Richtlijnen voor correct gebruik van Bioassay — Parallel Line Method
- Neem in de kolom Preparation een duidelijk gelabeld standaardpreparaat (Standard) en ten minste één testpreparaat (Test) op
- Gebruik waar mogelijk ten minste 3 dosisniveaus per preparaat, zodat de lineariteit kan worden getoetst
- Zorg dat dosiswaarden strikt positief zijn (de methode werkt met log(dosis); nul of negatieve doses zijn niet geldig)
- Houd waar mogelijk de verhouding tussen opeenvolgende doses voor alle preparaten gelijk (een "symmetrisch" ontwerp), wat de interpretatie vereenvoudigt
- Verzamel per combinatie van dosis en preparaat voldoende herhalingen om de residuele fout nauwkeurig te schatten
- Controleer altijd de drie validiteitstoetsen — Significance of Regression, Parallelism en Linearity — voordat u een potentieresultaat rapporteert
- Geef realistische waarden op voor Assumed Standard Potency en Assumed Test Preparation Potency, zodat de geschatte potentie in de juiste eenheden wordt uitgedrukt
Alternatieven: wanneer u geen Bioassay — Parallel Line Method gebruikt
Als de gemeten respons naar verwachting lineair samenhangt met de dosis zelf (niet met de logaritme van de dosis) en de assay een nuldosisbehandeling (blanco) bevat, gebruik dan in plaats daarvan de Slope Ratio Method. Als de respons kwantaal is (bijvoorbeeld levend/dood, reageerde/reageerde niet) in plaats van een continue meting, is een Quantal Response Method geschikter.
Voorbeeld van Bioassay — Parallel Line Method?
Een kwaliteitscontroleanalist bij een farmaceutisch bedrijf wil de potentie bepalen van een nieuw geproduceerde batch van een antibioticum (testpreparaat) ten opzichte van de referentiestandaard. De analist bereidt beide preparaten in drie concentraties (2, 4 en 8 µg/mL) en meet de remmingszone (in mm) tegen een testorganisme, met 4 herhaalplaten per concentratie per preparaat. De analist voert de volgende stappen uit:
- De benodigde gegevens verzameld.

- Analyseer de gegevens nu in Zometric Statistical Software op https://statsai.zometric.com/.
- Om Bioassay — Parallel Line Method te vinden, kiest u Statistical module > Regression > Bioassay — Parallel Line Method.
- Voer in de tool de gegevens en de overige invoer als volgt in:

- Na gebruik van de bovengenoemde tool wordt de uitvoer als volgt weergegeven:

Hoe genereert u Bioassay — Parallel Line Method?
De handleiding is als volgt:
- Meld u aan bij Zometric Statistical Software op https://statsai.zometric.com/
- Kies op de startpagina Statistical Tool > Regression > Bioassay — Parallel Line Method.
- Klik op Bioassay — Parallel Line Method om naar het dashboard te gaan.
- Werk vervolgens de gegevens handmatig bij, of kopieer (Ctrl+C) de gegevens volledig uit een Excel-blad en plak (Ctrl+V) ze hier.
- Selecteer vervolgens de kolommen Response, Dose en Preparation, voer het label van het standaardpreparaat (Standard preparation label) in en stel de gewenste opties in.
- Klik ten slotte onderaan de pagina op Calculate en u krijgt de gewenste resultaten.
Op het dashboard van Bioassay — Parallel Line Method is het venster in twee delen verdeeld.
Links bevindt zich het Data Pane. Gegevens kunnen handmatig worden ingevoerd, of u kunt de gegevens volledig kopiëren (Ctrl+C) uit een Excel-blad en hier plakken (Ctrl+V).
- Load example: Er worden voorbeeldgegevens geladen.
- Load File: Hiermee laadt u Excel-gegevens rechtstreeks.
Rechts staan de volgende opties:
- Response: De kolom met de gemeten biologische respons (bijv. remmingszone, absorbantie).
- Dose: De kolom met de toegediende dosis of concentratie. Waarden moeten strikt positief zijn.
- Preparation: De kolom die aangeeft tot welk preparaat (Standard of Test) elke waarneming behoort.
- Standard preparation label: De exacte tekst die in de kolom Preparation wordt gebruikt om de standaard aan te duiden (bijv. "Standard").
- Design type: Kies Completely Randomised Design, of Randomised Block Design als rekening moet worden gehouden met een Block-kolom.
- Block column: Alleen vereist voor een Randomised Block Design; geeft de blokfactor aan (bijv. plaat of run).
- Assumed standard potency / Assumed test preparation potency: De nominale (op het etiket vermelde) potentie van het standaardpreparaat en het testpreparaat of de testpreparaten, gebruikt om de relatieve potentie om te rekenen naar een absolute geschatte potentie.
- Confidence level: Het betrouwbaarheidsniveau (%) dat voor de betrouwbaarheidsgrenzen van de potentie wordt gebruikt.
- Potency CI error term: Welke variantie de betrouwbaarheidsgrenzen van de potentie voedt. "Pure error" vereist herhaalde waarnemingen per preparaat/dosis, zoals EP 5.3 voorschrijft. (learn more)
- Compliance lower limit / Compliance upper limit: Het aanvaardbare bereik (%) voor de geschatte relatieve potentie, gebruikt om conformiteit als Pass/Fail te markeren.
- Logarithm base: Natuurlijke logaritme of logaritme met grondtal 10 — de transformatie die op de kolom Dose wordt toegepast.
- Significance level for validity tests (α): De significantiedrempel die voor de validiteitstoetsen Regression, Parallelism en Linearity wordt gebruikt.
- Outlier threshold: De waarde van |gestandaardiseerd residu| waarboven een rij in de casusdiagnostiek als uitschieter wordt gemarkeerd.
- Show case diagnostics table / Show normality-homogeneity tests / Show dose-response graph: Schakelaars om deze onderdelen wel of niet in de uitvoer op te nemen.
- Download as Excel: Hiermee wordt het resultaat in Excel-formaat weergegeven, dat u eenvoudig kunt bewerken en met de optie Load File opnieuw kunt laden voor berekeningen.
Veelgestelde vragen
Wat is een parallellijn-assay?
Een parallellijn-assay schat de relatieve potentie van een testpreparaat ten opzichte van een standaard. De respons wordt uitgezet tegen de logaritme van de dosis, over de preparaten wordt een gemeenschappelijke helling gefit en de horizontale logdosis-afstand tussen hun lijnen geeft de geschatte log van de relatieve potentie. De methode wordt gebruikt in lijn met USP <111> en European Pharmacopoeia 5.3.
Welke validiteitstoetsen zijn vereist in een parallellijn-assay?
Drie controles zijn vereist voordat een potentieschatting geldig is: de dosis-responsrelatie moet statistisch significant zijn, de lijnen van de preparaten moeten parallel zijn en de relatie moet lineair zijn over het geteste dosisbereik. Controleer altijd Significance of Regression, Parallelism en Linearity voordat u een potentieresultaat rapporteert.
Wanneer gebruikt u in plaats daarvan de slope-ratiomethode of de kwantale-responsmethode?
Gebruik de Slope Ratio Method wanneer de respons lineair is in de dosis zelf in plaats van in log(dosis) en de assay een nuldosis-blanco bevat. Gebruik de Quantal Response Method wanneer de respons binair is, zoals levend/dood of reageerde/reageerde niet, in plaats van een continue meting.
Hoeveel dosisniveaus heeft een parallellijn-assay nodig?
Gebruik waar mogelijk ten minste 3 dosisniveaus per preparaat zodat de lineariteit kan worden getoetst, met strikt positieve doses omdat de methode met log(dosis) werkt. Een gelijke verhouding tussen opeenvolgende doses voor alle preparaten, een symmetrisch ontwerp, vereenvoudigt de interpretatie, en voldoende herhalingen per dosis en preparaat geven een nauwkeurige schatting van de residuele fout.
